W związku z rozwojem społeczno-gospodarczym społeczeństwa, a także związanym z tym postępem technicznym, pojawia się kwestia dokumentu elektronicznego (e-mail, sms, itp) i jego dopuszczalności jako dowodu w postępowaniu karnym.

Zgodnie z art. 115 § 14 kodeksu karnego:

„dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne”.

W świetle tej definicji, dokument w rozumieniu prawa karnego cechują dwa elementy:

• forma postaciowa oraz
• treść.

Pierwszy krąg wskazanych przedmiotów określa uprawnienia ich posiadacza. Druga kategoria przedmiotów ma walor dokumentu z tej racji, iż posiada intelektualną treść o prawnym znaczeniu (Wyrok SN z 3 czerwca 1996 r., II KKN 24/96).

W związku z rozwojem społeczno-gospodarczym społeczeństwa, a także związanym z tympostępem technicznym, pojawia się kwestia dokumentu elektronicznego (e-mail, sms, itp) i jego dopuszczalności jako dowód w postępowaniu karnym.

W świetle powyższej definicji, dokument elektroniczny będzie odróżniać od tradycyjnego dokumentu właśnie odmienność jego formy – tj. zapisem w postaci elektronicznej (zapis cyfrowy).

Od strony treści zaś, dokument taki musi poprzez zawartą w nim treść stanowić dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mających znaczenie prawne.

Tym samym nie wszystkie informacje zawarte na nośniku elektronicznym, będą z punku widzenia przepisów karnoprawnych uznane za wystarczająco doniosłe prawnie, aby zapis taki posiadał walor dokumentu.

W Kodeksie postępowania karnego uregulowania dotyczące zasad postępowania dowodowego są zawarte w dziale V.

Dowodem w postępowaniu karnym jest każdy dopuszczalny przez prawo środek procesowy służący do dokonania ustaleń faktycznych, czyli taki, którego celem jest ustalenie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wśród przepisów tam znajdujących się, brak jest unormowań szczególnych, odnoszących się do problematyki dowodów elektronicznych.

Tym samym dowody elektroniczne, podobnie jak i wszelkie inne środki dowodowe, podlegają ogólnym zasadom postępowania dowodowego.

Pojęcie ˝dowód elektroniczny˝, w świetle powyższego przepisu oraz celów postępowania karnego, można sprowadzić do równoznacznego informacji, która może mieć znaczenie dowodowe w procesie karnym, zapisanej, przesyłanej lub przechowywanej w formie elektronicznej.

Sąd Najwyższy w swoim wyroku z dnia 3marca 2011r. Stwierdził, iż:

„artykuł 115 § 14 wskazuje jedynie, jakie dokumenty znajdują się pod ochroną prawa karnego, a więc określa przedmiot ochrony prawnej przy przestępstwach skierowanych przeciwko wiarygodności dokumentów. Określony przedmiot nie musi być jednak dokumentem w rozumieniu karnoprawnym, aby być dowodem z dokumentu w rozumieniu karnoprocesowym.”

Tym samym dopuszczalność dowodu w procesie karnym nie jest uzależniona od posiadania przez dany zapis waloru dokumentu w rozumieniu prawa karnego materialnego.

Zapis elektroniczny – sms, e-mail, wydruk ze strony internetowej, wydruk z faksu, mogą stanowić dowód w sprawie, a jego dopuszczenie jako potwierdzenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, będzie podlegać ocenie Sądu. Inną kwestią jest element wiarygodności oraz  odpowiedniego zabezpieczenia dowodu elektronicznego, co obecnie podlega w przeważającej mierze opini biegłych.

 

Autor artykułu:

Krakowski adwokat Wojciech Nartowski
Partner w kancelarii Nartowski Trojanowska Adwokaci Spółka Partnerska